ลูกหมากหลวม อาการเป็นยังไง และวิธีเลือกลูกหมากกระบะ

ลูกหมากในรถกระบะมีกี่แบบ

• ลูกหมากปีกนกบนและล่าง: ยึดคอม้ากับปีกนก รับน้ำหนักรถและแรงกระแทกจากถนน
• ลูกหมากคันชักนอก: ต่อระหว่างคันชักกับคอม้า ส่งแรงเลี้ยวไปที่ล้อ
• ลูกหมากแร็ค (คันชักใน): ต่อจากแร็คพวงมาลัยไปยังคันชักนอก อยู่ใต้ยางหุ้มแร็ค
• ลูกหมากกันโคลง: ต่อเหล็กกันโคลงกับช่วงล่าง เมื่อหลวมมักเกิดเสียงกุกกักเวลาผ่านทางขรุขระ
• รถรุ่นเก่าที่ใช้ระบบบังคับเลี้ยวแบบกระปุก อาจมีคันส่งกลางและขาไก่ ซึ่งมีลูกหมากเพิ่มเติม

อาการลูกหมากหลวมที่พบบ่อย

• เสียงกุกกักหรือก๊อกแก๊กจากช่วงล่างด้านหน้าเวลาผ่านลูกระนาด หลุม หรือทางขรุขระ
• พวงมาลัยหลวม มีระยะฟรีมากขึ้น หมุนแล้วรถยังไม่ตอบสนองทันที
• รถไม่ตรง ต้องคอยประคองพวงมาลัย หรือดึงไปด้านใดด้านหนึ่ง
• ยางหน้าสึกขอบด้านในหรือด้านนอกเร็วผิดปกติ แม้ตั้งศูนย์ไม่นาน
• พวงมาลัยสั่นที่ความเร็วบางช่วง ซึ่งอาจเกิดร่วมกับปัญหาถ่วงล้อได้
• ยางกันฝุ่นของลูกหมากฉีกขาด จาระบีกระเด็นออกมา ซึ่งจะทำให้ฝุ่นและน้ำเข้าไปเร่งการสึก

วิธีเช็กลูกหมากหลวมเบื้องต้น

การเช็กลูกหมากต้องยกรถ ควรรองด้วยขาตั้งที่มั่นคงทุกครั้ง ห้ามมุดใต้รถที่ตั้งอยู่บนแม่แรงอย่างเดียว ถ้าไม่มีอุปกรณ์ ให้อู่ช่วงล่างตรวจจะปลอดภัยกว่า

• ยกล้อหน้าให้ลอย จับล้อตำแหน่งบนและล่าง (12 และ 6 นาฬิกา) แล้วโยกเข้าออก ถ้ามีระยะคลอน อาจมาจากลูกหมากปีกนกหรือลูกปืนล้อ
• จับล้อตำแหน่งซ้ายและขวา (9 และ 3 นาฬิกา) แล้วโยก ถ้ามีระยะคลอน มักเกี่ยวกับลูกหมากคันชักหรือลูกหมากแร็ค
• ให้อีกคนหมุนพวงมาลัยไปมาเล็กน้อยขณะรถวางบนพื้น แล้วดูว่าข้อต่อไหนขยับก่อนล้อ
• ตรวจยางกันฝุ่นของลูกหมากทุกตัวว่าแตกหรือฉีก
• ระยะคลอนที่รู้สึกได้ด้วยมืออาจเกิดจากลูกปืนล้อหรือบูชปีกนกด้วย ช่างจะแยกสาเหตุโดยดูจุดที่ขยับจริง

ลูกหมากกระบะเปลี่ยนกี่กิโล

ลูกหมากไม่มีระยะเปลี่ยนตายตัวในคู่มือรถส่วนใหญ่ แต่ถูกระบุให้ตรวจในทุกรอบเช็กระยะ อายุการใช้งานขึ้นกับสภาพถนน น้ำหนักบรรทุก และการลุยน้ำ รถที่วิ่งทางลูกรังหรือบรรทุกหนักมักต้องเปลี่ยนเร็วกว่ารถที่วิ่งทางเรียบ

ข้อแนะนำคือให้ช่างตรวจลูกหมากและช่วงล่างทุกครั้งที่เช็กระยะ ตามรายการในบทความ เช็กระยะกระบะดีเซล และเปลี่ยนตามสภาพ ไม่ต้องรอให้มีเสียงดังมาก

ความปลอดภัย: ทำไมไม่ควรปล่อยลูกหมากหลวม

ลูกหมากปีกนกหรือลูกหมากคันชักที่หลวมมากอาจหลุดออกจากเบ้าได้ ซึ่งทำให้ล้อเสียการควบคุมทันที โดยเฉพาะตอนเลี้ยว เบรค หรือตกหลุมแรง ถ้าตรวจพบว่าหลวมมากหรือมีเสียงดังผิดปกติชัดเจน ควรหยุดใช้รถและให้ช่างตรวจโดยเร็ว

อาการคล้ายกันอาจเกิดจากโช้คอัพหรือบูชได้ด้วย ดูอาการโช้คอัพเสียที่ โช้คอัพเสีย อาการ และการเลือกโช้คกระบะ

เปลี่ยนลูกหมากแล้วต้องตั้งศูนย์ไหม

ถ้าเปลี่ยน ลูกหมากคันชักหรือลูกหมากแร็ค ต้องตั้งศูนย์ล้อทุกครั้ง เพราะความยาวคันชักกำหนดค่าโทอิน ถ้าไม่ตั้ง ยางจะสึกเร็วและรถอาจไม่ตรง ส่วนการเปลี่ยนลูกหมากปีกนก ควรตรวจศูนย์ล้อหลังเปลี่ยนเช่นกัน

เมื่อประกอบ ควรขันน็อตตามค่าที่คู่มือกำหนด ใส่ปิ๊นล็อกหรือน็อตล็อกให้ครบ และเปลี่ยนยางกันฝุ่นที่ขาด เพื่อให้ลูกหมากใหม่ใช้งานได้นาน

เลือกลูกหมากกระบะ แท้ห้าง OEM หรือเทียบ

ลูกหมากเป็นชิ้นส่วนความปลอดภัย จึงควรเลือก แท้ห้าง หรือแบรนด์ที่มีชื่อและข้อมูลชัดเจน ยี่ห้อที่คุ้นเคยในตลาดไทย เช่น 555 สำหรับลูกหมาก และแบรนด์อย่าง TRW หรือ CTR ส่วนบูชและยางช่วงล่างมีแบรนด์อย่าง RBI ให้เลือก ควรเปลี่ยนเป็นคู่ซ้ายขวาถ้าลูกหมากอีกข้างอายุใกล้เคียงกัน

เลือกดูได้จาก อะไหล่ช่วงล่างทั้งหมด หรือแยกรุ่น เช่น ลูกหมาก Isuzu D-Max ความต่างของชั้นสินค้าอ่านได้ที่ อะไหล่แท้ห้าง OEM และเทียบ

สั่งลูกหมากให้ตรงรุ่น

ลูกหมากของรถกระบะตัวเตี้ย 2WD กับตัวยกสูงหรือ 4WD มักต่างกัน ลูกหมากปีกนกบนกับล่าง และลูกหมากซ้ายกับขวาก็อาจเป็นคนละเบอร์ จึงควรระบุตำแหน่งให้ชัดและยืนยันด้วยเลขตัวถัง ดูวิธีหาได้ที่ ดูเลขตัวถังและรหัสเครื่องยนต์

เลือกรุ่นย่อยของรถที่ หน้ารุ่นรถ แล้วจะเห็นเฉพาะลูกหมากที่ใส่ได้ หรือทัก LINE ส่งเลขตัวถังให้ทีมเช็ก หรือ ส่งรูปให้ทีมหาเบอร์ จากลูกหมากตัวเดิม เมื่อแจ้งเลขตัวถังตอนสั่ง ถ้าใส่ไม่ได้ เปลี่ยนฟรี

คำถามที่พบบ่อย